Teknoloji terimleri, sade Türkçe.
120 terim: yazılım, web, ağ, siber güvenlik, donanım, teknik servis ve yapay zekâ. Her terimde açıklama, örnek ve pratik ipuçları var; bilgini Bilgi Arenası'nda sınayabilirsin.
- Donanım80 PLUS
Güç kaynaklarının belirli yük seviyelerindeki enerji verimliliğini belgeleyen sertifika programı.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriAçık Kaynak
Kaynak kodu herkesin görebileceği, inceleyebileceği ve lisans koşullarına göre değiştirip dağıtabileceği yazılım modeli.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriAlgoritma
Bir problemi çözmek için izlenen, sonlu sayıda adımdan oluşan açık ve sıralı talimatlar dizisi.
Devamını oku → - DonanımAnakart
İşlemci, bellek, depolama ve genişleme kartlarını birbirine bağlayan ana devre kartı.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriAPI
Yazılımların birbirleriyle belirli kurallar çerçevesinde iletişim kurmasını sağlayan arayüz.
Devamını oku → - ProgramlamaAsenkron Programlama
Uzun süren işlemlerin (ağ, dosya, veritabanı) sonucunu beklerken programın başka işleri yapmaya devam edebilmesini sağlayan programlama yaklaşımı.
Devamını oku → - ProgramlamaBellek Sızıntısı
Bir programın artık kullanmadığı belleği serbest bırakmaması sonucu bellek kullanımının zamanla sürekli artması.
Devamını oku → - DonanımBIOS
Bilgisayar açılırken donanımı başlatan ve işletim sistemini yükleyen, anakarttaki yongada bulunan yazılım.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriBig-O Gösterimi
Bir algoritmanın çalışma süresinin veya bellek kullanımının girdi büyüdükçe nasıl arttığını ifade eden gösterim.
Devamını oku → - Yapay ZekâBilgisayarlı Görü
Bilgisayarların görüntü ve videolardan anlam çıkarmasını; nesneleri tanımasını, saymasını ve konumlandırmasını sağlayan yapay zekâ alanı.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsBulut Bilişim
Sunucu, depolama, veritabanı ve yazılım gibi bilişim kaynaklarının internet üzerinden, ihtiyaç duyulduğu kadar ve kullanım bazlı ücretle sunulması.
Devamını oku → - VeriBüyük Veri
Hacmi, hızı veya çeşitliliği nedeniyle geleneksel veritabanı ve araçlarla verimli şekilde saklanıp işlenemeyen veri kümeleri.
Devamını oku → - WebCDN
Web içeriğini dünyanın farklı noktalarındaki sunuculara kopyalayarak kullanıcılara en yakın konumdan hızlıca sunan sunucu ağı.
Devamını oku → - DonanımChipset
Anakartın hangi özellikleri, kaç bağlantıyı ve hangi ayarları destekleyeceğini belirleyen yonga.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsCI/CD
Kod değişikliklerinin otomatik olarak derlenip test edilmesini ve güvenli biçimde yayına alınmasını sağlayan yazılım geliştirme pratikleri.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriClean Code (Temiz Kod)
Okunması, anlaşılması ve değiştirilmesi kolay; amacını açıkça ifade eden kod yazma anlayışı.
Devamını oku → - WebCORS
Tarayıcının, bir sitenin başka bir kökendeki kaynağa erişmesine hangi koşullarda izin vereceğini belirleyen mekanizma.
Devamını oku → - DonanımCPU
Bilgisayardaki komutları çalıştıran, hesaplama ve karar işlemlerini yürüten ana işlemci.
Devamını oku → - DonanımCPU Darboğazı
İşlemcinin ekran kartına yeterince hızlı veri hazırlayamaması nedeniyle GPU'nun tam kapasite çalışamaması.
Devamını oku → - Siber GüvenlikCSRF
Oturum açık bir kullanıcının tarayıcısının, başka bir site üzerinden onun bilgisi olmadan istek göndermeye yönlendirildiği web açığı.
Devamını oku → - WebCSS
HTML öğelerinin renk, yazı tipi, yerleşim ve animasyon gibi görsel özelliklerini tanımlayan stil dili.
Devamını oku → - WebÇerez
Web sitesinin tarayıcıda sakladığı ve sonraki isteklerde sunucuya geri gönderilen küçük veri parçası.
Devamını oku → - Siber GüvenlikDDoS
Çok sayıda kaynaktan gelen yoğun trafikle bir hizmeti meşru kullanıcılar için erişilemez hale getirmeyi amaçlayan saldırı türü.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriDebugging (Hata Ayıklama)
Bir programdaki hataların (bug) nedenini bulma, anlama ve düzeltme süreci.
Devamını oku → - ProgramlamaDeğişken
Programda bir değeri saklamak ve daha sonra kullanmak için bellekte ayrılan, isimlendirilmiş alan.
Devamını oku → - Yapay ZekâDerin Öğrenme
Çok katmanlı yapay sinir ağlarıyla görüntü, ses ve metin gibi karmaşık verilerden doğrudan öğrenen makine öğrenmesi yöntemi.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriDerleyici
Bir programlama dilinde yazılmış kaynak kodu, çalıştırılmadan önce makine koduna veya başka bir alt seviye koda çeviren program.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsDevOps
Yazılım geliştirme ve sistem operasyonları ekiplerini ortak sorumluluk, otomasyon ve sürekli geri bildirimle bir araya getiren kültür ve pratikler bütünü.
Devamını oku → - ProgramlamaDizi
Aynı türden birden çok değeri sıralı biçimde tutan ve elemanlarına indeks numarasıyla erişilen veri yapısı.
Devamını oku → - AğDNS
example.com gibi alan adlarını bilgisayarların kullandığı IP adreslerine çeviren, internetin dağıtık adres defteri.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsDocker
Uygulamaları tüm bağımlılıklarıyla birlikte, her ortamda aynı şekilde çalışan hafif ve yalıtılmış konteynerler içinde paketleyen platform.
Devamını oku → - Yapay ZekâDoğal Dil İşleme
Bilgisayarların insan dilini (metin ve konuşma) anlaması, işlemesi ve üretmesiyle ilgilenen yapay zekâ ve dilbilim alanı.
Devamını oku → - ProgramlamaDöngü
Bir kod bloğunun belirli bir koşul sağlandığı sürece veya belirli sayıda tekrar tekrar çalıştırılmasını sağlayan yapı.
Devamını oku → - VeriETL
Verileri farklı kaynaklardan çekip temizleyen, dönüştüren ve analiz için hedef bir sisteme (genellikle veri ambarına) yükleyen süreç.
Devamını oku → - Siber GüvenlikFidye Yazılımı
Bilgisayardaki dosyaları şifreleyip erişimi engelleyerek karşılığında fidye talep eden kötü amaçlı yazılım türü.
Devamını oku → - Yapay ZekâFine-Tuning
Önceden eğitilmiş bir modeli, belirli bir görev veya alana uyarlamak için daha küçük ve özel bir veri setiyle ek eğitimden geçirme işlemi.
Devamını oku → - Siber GüvenlikFirewall
Ağ trafiğini önceden tanımlanmış kurallara göre izleyip izin veren veya engelleyen yazılım ya da donanım güvenlik sistemi.
Devamını oku → - ProgramlamaFonksiyon
Belirli bir işi yapan, isimlendirilmiş ve tekrar tekrar çağrılabilen kod bloğu.
Devamını oku → - Teknik ServisFormat Atmak
Diski biçimlendirip işletim sistemini sıfırdan kurma işlemi; kalıcı yazılım sorunlarında son çare olarak uygulanır.
Devamını oku → - DonanımFPS
Bir oyunun veya videonun bir saniyede ekrana gönderdiği görüntü karesi sayısı.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriFramework
Uygulama geliştirmek için hazır bir iskelet, kurallar ve araçlar sunan; uygulamanın akışını kendisi yöneten yazılım altyapısı.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriGit
Kod üzerindeki değişiklikleri kaydeden, geçmişe dönmeyi ve ekip halinde çalışmayı sağlayan dağıtık sürüm kontrol sistemi.
Devamını oku → - DonanımGPU
Görüntü oluşturma ve paralel hesaplama için tasarlanmış, binlerce küçük çekirdekten oluşan işlemci.
Devamını oku → - Yapay ZekâHalüsinasyon
Bir yapay zekâ modelinin gerçeğe dayanmayan, uydurma ama kendinden emin ve inandırıcı görünen bilgi üretmesi.
Devamını oku → - Siber GüvenlikHash
Herhangi bir veriden sabit uzunlukta, geri döndürülemeyen bir özet değer üreten matematiksel fonksiyon.
Devamını oku → - DonanımHDD
Verileri dönen manyetik plakalara okuma-yazma kafasıyla kaydeden, büyük kapasiteli mekanik depolama birimi.
Devamını oku → - WebHTML
Web sayfalarının yapısını ve içeriğini etiketlerle tanımlayan işaretleme dili.
Devamını oku → - WebHTTP
Tarayıcı ile web sunucusu arasında istek ve yanıt alışverişini tanımlayan, web'in temel iletişim protokolü.
Devamını oku → - WebHTTPS
HTTP trafiğini TLS ile şifreleyerek gizlilik, bütünlük ve sunucu kimliğinin doğrulanmasını sağlayan güvenli web protokolü.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriIDE
Kod editörü, derleyici/çalıştırıcı, hata ayıklayıcı ve diğer geliştirme araçlarını tek bir uygulamada birleştiren yazılım.
Devamını oku → - AğIP Adresi
Bir ağa bağlı her cihaza verilen ve verinin doğru hedefe ulaşmasını sağlayan sayısal adres.
Devamını oku → - Siber Güvenlikİki Adımlı Doğrulama
Girişte parolaya ek olarak ikinci bir doğrulama unsuru isteyerek hesap güvenliğini artıran yöntem.
Devamını oku → - Programlamaİstisna Yönetimi
Program çalışırken oluşan beklenmedik hataları yakalayıp programın kontrollü biçimde davranmasını sağlayan mekanizma.
Devamını oku → - Donanımİşletim Sistemi
Donanım kaynaklarını yöneten ve uygulamaların çalışması için ortak bir ortam sağlayan temel yazılım.
Devamını oku → - WebJavaScript
Web sayfalarına etkileşim kazandıran, tarayıcıda ve Node.js ile sunucuda çalışan dinamik programlama dili.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriJSON
Verileri anahtar-değer çiftleri ve diziler halinde temsil eden, insan tarafından okunabilir hafif veri değişim biçimi.
Devamını oku → - DonanımKasa Fanı
Bilgisayar kasasına soğuk hava alıp sıcak havayı dışarı atarak bileşenlerin soğumasına yardım eden fan.
Devamını oku → - ProgramlamaKoşul İfadesi
Bir koşulun doğru veya yanlış olmasına göre programın farklı kod bloklarını çalıştırmasını sağlayan yapı.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsKubernetes
Konteynerleştirilmiş uygulamaların çok sayıda sunucu üzerinde dağıtımını, ölçeklenmesini ve yönetimini otomatikleştiren açık kaynaklı orkestrasyon sistemi.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriKütüphane
Belirli işleri yapmak için önceden yazılmış, programınıza dahil edip çağırabileceğiniz yeniden kullanılabilir kod koleksiyonu.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsLinux
Açık kaynak kodlu, Unix benzeri bir işletim sistemi çekirdeği ve bu çekirdek üzerine kurulan işletim sistemi dağıtımlarının genel adı.
Devamını oku → - Yapay ZekâLLM
Çok büyük metin verileriyle eğitilmiş, bir metnin devamını tahmin ederek dil anlama ve üretme görevlerini yapan derin öğrenme modeli.
Devamını oku → - Yapay ZekâMakine Öğrenmesi
Bilgisayarların açıkça programlanmadan, verilerden örüntü öğrenerek tahmin veya karar üretmesini sağlayan yapay zekâ alt dalı.
Devamını oku → - Teknik ServisMavi Ekran (BSOD)
Windows'un kurtarılamaz bir hatayla karşılaştığında sistemi durdurup hata kodu gösterdiği ekran.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsMikroservis
Bir uygulamayı, her biri tek bir iş yeteneğinden sorumlu, bağımsız dağıtılabilen ve birbirleriyle ağ üzerinden haberleşen küçük servislere bölen mimari yaklaşım.
Devamını oku → - DonanımMonitör Yenileme Hızı
Monitörün ekrandaki görüntüyü bir saniyede kaç kez güncelleyebildiğini gösteren, hertz (Hz) ile ölçülen değer.
Devamını oku → - ProgramlamaNesne Yönelimli Programlama
Programı, veri ve davranışı bir arada tutan nesneler ve bu nesnelerin şablonu olan sınıflar etrafında kurgulayan yaklaşım.
Devamını oku → - VeriNoSQL
Verileri ilişkisel tablolar yerine belge, anahtar-değer, sütun ailesi veya graf gibi esnek modellerle saklayan veritabanı türlerinin genel adı.
Devamını oku → - DonanımNVMe
SSD'lerin PCIe hattı üzerinden işlemciyle doğrudan ve düşük gecikmeyle haberleşmesini sağlayan depolama protokolü.
Devamını oku → - DonanımOverclock
İşlemci, ekran kartı veya belleği üreticinin varsayılan değerlerinin üzerindeki frekanslarda çalıştırma işlemi.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsÖnbellek (Cache)
Sık erişilen verilerin, tekrar hesaplanmadan veya yavaş kaynaktan çekilmeden hızla sunulabilmesi için geçici olarak saklandığı hızlı depolama katmanı.
Devamını oku → - ProgramlamaÖzyineleme (Recursion)
Bir fonksiyonun problemi daha küçük alt problemlere bölerek kendi kendini çağırması tekniği.
Devamını oku → - Siber GüvenlikParola Yöneticisi
Her hesap için güçlü ve benzersiz parolalar üreten, bunları şifreli bir kasada saklayıp otomatik dolduran uygulama.
Devamını oku → - Siber GüvenlikPhishing
Güvenilir bir kurum veya kişi taklit edilerek parola, kart bilgisi gibi verilerin ele geçirilmeye çalışıldığı sosyal mühendislik yöntemi.
Devamını oku → - AğPing
Bir cihaza ağ üzerinden ulaşılıp ulaşılamadığını ve yanıtın ne kadar sürede geldiğini ölçen temel ağ teşhis aracı.
Devamını oku → - AğPort
Aynı IP adresine sahip bir cihazda, gelen verinin hangi uygulama veya servise ait olduğunu belirleyen 0-65535 arası numara.
Devamını oku → - Yapay ZekâPrompt Mühendisliği
Bir dil modelinden istenen kalitede ve biçimde çıktı almak için talimatları (prompt) bilinçli ve sistematik şekilde tasarlama pratiği.
Devamını oku → - DonanımPSU
Şebekedeki alternatif akımı bilgisayar bileşenlerinin kullandığı düşük voltajlı doğru akıma çeviren ünite.
Devamını oku → - Yapay ZekâRAG
Bir dil modelinin cevap üretmeden önce ilgili belgeleri bir bilgi kaynağından bulup bağlam olarak kullanmasını sağlayan yöntem.
Devamını oku → - DonanımRAID
Birden fazla diski tek bir birim gibi kullanarak hız, kapasite veya veri yedekliliği sağlayan disk düzenleme yöntemi.
Devamını oku → - DonanımRAM
Çalışan programların ve verilerin geçici olarak tutulduğu, elektrik kesilince içeriği silinen hızlı bellek.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriRefactoring (Yeniden Düzenleme)
Kodun dışarıdan görünen davranışını değiştirmeden iç yapısını daha okunur, sade ve bakımı kolay hale getirme işlemi.
Devamını oku → - ProgramlamaRegex (Düzenli İfade)
Metin içinde belirli bir kalıba uyan ifadeleri aramak, doğrulamak veya değiştirmek için kullanılan özel desen dili.
Devamını oku → - WebREST
Kaynakları URL'lerle adresleyip HTTP metotlarıyla işleyen, web API'lerinde en yaygın kullanılan mimari yaklaşım.
Devamını oku → - AğRouter
Farklı ağlar arasında veri paketlerini hedef adreslerine göre yönlendiren ağ cihazı.
Devamını oku → - Teknik ServisS.M.A.R.T.
Disklerin kendi sağlık durumunu izleyip kaydettiği, olası arızaları önceden fark etmeye yarayan izleme teknolojisi.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsSaaS
Yazılımın kurulum gerektirmeden internet üzerinden, genellikle abonelik modeliyle sunulduğu bulut hizmet modeli.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsSanal Makine
Fiziksel bir bilgisayarın donanım kaynakları üzerinde, kendi işletim sistemiyle yalıtılmış biçimde çalışan yazılım tabanlı bilgisayar.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriSemantik Versiyonlama
Yazılım sürümlerini MAJOR.MINOR.PATCH biçiminde numaralandırarak değişikliğin türünü ve uyumluluk etkisini anlatan sürümleme kuralı.
Devamını oku → - DonanımSoğutucu
İşlemci veya diğer bileşenlerin ürettiği ısıyı alıp ortama atan hava ya da sıvı soğutma sistemi.
Devamını oku → - DonanımSoket
İşlemcinin anakarta takıldığı ve hangi işlemcilerin o anakartla uyumlu olduğunu belirleyen fiziksel yuva.
Devamını oku → - WebSQL
İlişkisel veritabanlarında veri sorgulamak, eklemek, güncellemek ve silmek için kullanılan standart dil.
Devamını oku → - Siber GüvenlikSQL Injection
Kullanıcı girdisinin SQL sorgusuna güvensiz eklenmesiyle oluşan ve veritabanının yetkisiz okunup değiştirilmesine yol açabilen güvenlik açığı.
Devamını oku → - DonanımSSD
Verileri hareketli parça olmadan flash bellek yongalarında saklayan, HDD'ye göre çok daha hızlı depolama birimi.
Devamını oku → - Siber GüvenlikSSL/TLS
İnternet üzerindeki bağlantıları şifreleyen ve sunucu kimliğini sertifikalarla doğrulayan güvenlik protokolleri.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsSunucusuz Mimari (Serverless)
Geliştiricinin sunucu yönetmeden yalnızca kod yazdığı; kodun olaylarla tetiklenip otomatik ölçeklendiği ve çalıştığı süre kadar ücretlendirildiği bulut modeli.
Devamını oku → - Teknik ServisSürücü
İşletim sisteminin bir donanım parçasıyla nasıl iletişim kuracağını tanımlayan yazılım.
Devamını oku → - Siber GüvenlikŞifreleme
Veriyi yalnızca doğru anahtara sahip olanların okuyabileceği biçime dönüştürerek gizliliğini koruyan işlem.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriTasarım Deseni (Design Pattern)
Yazılım tasarımında sık karşılaşılan problemlere karşı denenmiş, yeniden kullanılabilir çözüm kalıpları.
Devamını oku → - Teknik ServisTermal Macun
İşlemci veya GPU ile soğutucu arasındaki mikroskobik boşlukları doldurarak ısı aktarımını iyileştiren macun.
Devamını oku → - Teknik ServisTermal Throttling
İşlemci veya GPU güvenli sıcaklık sınırına ulaştığında kendini korumak için hızını otomatik düşürmesi.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsTerminal (Komut Satırı)
Bilgisayara grafik arayüz yerine yazılı komutlarla talimat verilmesini sağlayan metin tabanlı arayüz.
Devamını oku → - ProgramlamaTip Sistemi
Bir programlama dilinde değerlerin türlerini tanımlayan ve türler arasındaki işlemlerin hangi kurallarla yapılabileceğini belirleyen kurallar bütünü.
Devamını oku → - Yapay ZekâToken
Dil modellerinin metni işlerken kullandığı en küçük birim; bir kelime, kelime parçası, noktalama işareti veya karakter olabilir.
Devamını oku → - DonanımUEFI
Klasik BIOS'un yerini alan, GPT diskler, Secure Boot ve grafik arayüz destekleyen modern ürün yazılımı arayüzü.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriUnit Test (Birim Testi)
Bir fonksiyon veya sınıf gibi kodun en küçük test edilebilir parçasının beklendiği gibi çalıştığını otomatik olarak doğrulayan test.
Devamını oku → - VeriVeri Bilimi
İstatistik, programlama ve alan bilgisini birleştirerek verilerden anlamlı bilgi, öngörü ve karar desteği çıkarma disiplini.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriVeri Yapısı
Verilerin bellekte verimli şekilde saklanması, erişilmesi ve düzenlenmesi için kullanılan düzen.
Devamını oku → - WebVeritabanı
Verilerin düzenli, kalıcı ve sorgulanabilir biçimde saklandığı ve bir yönetim sistemiyle erişildiği yapı.
Devamını oku → - AğVPN
Cihazınız ile uzak bir ağ arasında, internet üzerinden şifreli bir tünel kuran bağlantı teknolojisi.
Devamını oku → - DonanımVRAM
Ekran kartının dokuları, kare arabelleklerini ve grafik verilerini tuttuğu kendine ait yüksek hızlı bellek.
Devamını oku → - AğWi-Fi
Cihazların radyo dalgalarıyla kablosuz olarak yerel ağa ve internete bağlanmasını sağlayan IEEE 802.11 tabanlı teknoloji.
Devamını oku → - DonanımXMP
RAM modüllerinin üretici tarafından test edilmiş yüksek hız ve zamanlama ayarlarını BIOS'tan tek tıkla etkinleştiren profil.
Devamını oku → - Siber GüvenlikXSS
Güvenilmeyen verinin sayfaya kaçırılmadan basılmasıyla başka kullanıcıların tarayıcısında istenmeyen betik çalışmasına yol açan web açığı.
Devamını oku → - Yapay ZekâYapay Sinir Ağı
Birbirine bağlı yapay nöron katmanlarından oluşan, ağırlıklarını veriden öğrenerek tahmin yapan hesaplama modeli.
Devamını oku → - Yapay ZekâYapay Zekâ
Bilgisayarların öğrenme, akıl yürütme, dil anlama ve karar verme gibi insan zekâsı gerektiren görevleri yerine getirmesini sağlayan bilim dalı.
Devamını oku → - Yapay ZekâYapay Zekâ Ajanı
Bir hedefe ulaşmak için adımları kendisi planlayan, araçları (API, dosya, tarayıcı vb.) kullanan ve sonuçlara göre davranışını ayarlayan yapay zekâ sistemi.
Devamını oku → - Teknik ServisYedekleme
Verilerin kaybolmasına karşı kopyalarının ayrı ortamlarda düzenli olarak saklanması.
Devamını oku → - Yazılım TemelleriYorumlayıcı
Kaynak kodu önceden makine koduna çevirmeden, satır satır veya ifade ifade okuyarak doğrudan çalıştıran program.
Devamını oku → - Bulut & DevOpsYük Dengeleme
Gelen ağ trafiğini birden fazla sunucuya dağıtarak performansı artıran ve bir sunucu arızalandığında hizmetin kesintisiz sürmesini sağlayan yöntem.
Devamını oku →
