ANKA MÜHENDİSLİKSincan / Ankara
Teknik Servis • Başlangıç

Format Atmak nedir?

İşletim Sistemini Temiz Kurmak

Diski biçimlendirip işletim sistemini sıfırdan kurma işlemi; kalıcı yazılım sorunlarında son çare olarak uygulanır.

Günlük dilde 'format atmak', bilgisayardaki işletim sistemini silip sıfırdan temiz kurulum yapmak anlamında kullanılır. Teknik olarak 'biçimlendirme' bir diske yeni bir dosya sistemi oluşturmaktır; temiz kurulumda sistem diski biçimlendirilir ve işletim sistemi yeniden yüklenir.

Format, inatçı virüs bulaşmaları, çözülemeyen sistem dosyası bozulmaları veya yıllar içinde aşırı yavaşlamış sistemler için etkili bir çözümdür. Ancak donanım arızalarını çözmez: arızalı bir disk veya RAM, temiz kurulumdan sonra da sorun çıkarmaya devam eder. Bu yüzden formattan önce disk sağlığını kontrol etmek mantıklıdır.

Formatın en kritik adımı yedeklemedir. Masaüstü, Belgeler, İndirilenler, tarayıcı yer imleri, e-posta verileri, oyun kayıtları ve lisans bilgileri kurulumdan önce harici bir ortama alınmalıdır. Windows 10 ve 11'de 'Bu bilgisayarı sıfırla' seçeneği, kurulum medyası olmadan da sistemi yeniden kurma imkânı sunar. Kurulumdan sonra gereksiz programları yüklememek ve sürücüleri resmi kaynaklardan kurmak, sistemin uzun süre temiz kalmasını sağlar.

Örnek: Temiz Windows kurulumu adımları

1. Tüm önemli verileri harici diske veya buluta yedekleyin.
2. Disk sağlığını S.M.A.R.T. ile kontrol edin.
3. Microsoft'un resmi aracıyla kurulum USB'si hazırlayın.
4. Önyükleme menüsünden USB ile başlatın.
5. Kurulumda doğru diski seçip sistem bölümlerini silin.
6. Kurulum sonrası chipset, ekran kartı ve ağ
   sürücülerini kurun, Windows Update'i çalıştırın.

İpuçları

  • Kurulum ekranında birden fazla disk varsa yanlış diski silmemek için diğer diskleri geçici olarak sökmeyi düşünün.
  • Yedeğin açılabildiğini formattan önce kontrol edin.