Fidye Yazılımı nedir?
Ransomware
Bilgisayardaki dosyaları şifreleyip erişimi engelleyerek karşılığında fidye talep eden kötü amaçlı yazılım türü.
Fidye yazılımı (ransomware), bir cihaza veya ağa bulaştıktan sonra belgeleri, fotoğrafları ve veritabanlarını şifreleyerek kullanılamaz hale getiren ve şifrenin çözülmesi için genellikle kripto para ile ödeme talep eden kötü amaçlı yazılımdır. Bazı türler şifrelemeden önce verileri kopyalayıp "ödeme yapılmazsa yayımlarız" tehdidinde de bulunur. Hastaneler, belediyeler, okullar ve her ölçekten şirket hedef alınabilir.
Bulaşma yolları çoğunlukla bilinen zayıflıklardır: oltalama e-postalarındaki ekler veya bağlantılar, güncellenmemiş yazılımlardaki açıklar, internete açık ve zayıf parolalı uzak masaüstü (RDP) bağlantıları ile korsan yazılımlar. Bu yüzden korunma, büyük ölçüde temel güvenlik hijyenine dayanır.
En önemli savunma, düzenli ve test edilmiş yedeklerdir. Yaygın önerilen 3-2-1 kuralı, verinin 3 kopyasının, 2 farklı ortamda ve 1'inin ana sistemden ayrı (çevrim dışı veya değiştirilemez) tutulmasını önerir; çünkü ağa sürekli bağlı yedekler de şifrelenebilir. Bunun yanında işletim sistemi ve yazılımları güncel tutmak, güvenilir bir koruma yazılımı kullanmak, kullanıcılara yönetici yetkisi vermemek, uzak erişimi VPN ve iki adımlı doğrulama arkasına almak gerekir. Bulaşma fark edildiğinde cihazın ağ bağlantısını hemen kesmek ve uzman desteği almak yayılmayı sınırlar; fidye ödemek verilerin geri alınacağını garanti etmez.
Örnek: Küçük bir ofis için temel korunma kontrol listesi
1. Önemli verileri günlük yedekleyin; bir kopyayı ağdan ayrı tutun.
2. Yedekten geri yüklemeyi düzenli olarak deneyin.
3. Windows ve tüm programların otomatik güncellemesini açın.
4. RDP'yi internete doğrudan açmayın; VPN + 2FA kullanın.
5. Günlük işler için standart (yönetici olmayan) hesap kullanın.
6. Çalışanlara oltalama e-postalarını tanıma eğitimi verin.
7. Şüphede: cihazın ağ bağlantısını kesin, kapatmadan uzmana başvurun.İpuçları
- Sürekli bağlı harici disk tek başına yeterli yedek değildir; fidye yazılımı onu da şifreleyebilir.
- Korsan yazılım ve bilinmeyen kaynaklardan gelen "crack" dosyaları sık rastlanan bulaşma yollarındandır.
