ANKA MÜHENDİSLİKSincan / Ankara
Web • Başlangıç

HTTP nedir?

HyperText Transfer Protocol (Hiper Metin Aktarım Protokolü)

Tarayıcı ile web sunucusu arasında istek ve yanıt alışverişini tanımlayan, web'in temel iletişim protokolü.

HTTP, web'de veri alışverişinin kurallarını belirleyen uygulama katmanı protokolüdür. İstemci (genellikle tarayıcı) bir istek gönderir, sunucu da bir yanıt döndürür. Bir istek; metot (GET, POST vb.), adres, başlıklar (headers) ve isteğe bağlı bir gövdeden oluşur. Yanıt ise bir durum kodu, başlıklar ve içerikten oluşur.

Durum kodları sonucu özetler: 2xx başarı (200 OK), 3xx yönlendirme (301, 302), 4xx istemci hatası (404 Bulunamadı, 403 Yasak), 5xx sunucu hatası (500). HTTP kendi başına durumsuzdur; sunucu bir isteği önceki isteklerden bağımsız işler. Oturum gibi süreklilik gerektiren durumlar çerezler ya da belirteçlerle sağlanır.

HTTP zaman içinde gelişmiştir: HTTP/1.1 uzun yıllar standart oldu, HTTP/2 tek bağlantı üzerinden birden fazla isteği paralel taşıyabilir hale geldi, HTTP/3 ise TCP yerine QUIC üzerinde çalışır. Düz HTTP trafiği şifrelenmez; bu nedenle günümüzde siteler HTTPS kullanır. Tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ (Network) sekmesi, bir sayfa açılırken yapılan tüm HTTP isteklerini görmenin en kolay yoludur.

Örnek: Ham bir HTTP isteği ve yanıtı

GET /index.html HTTP/1.1
Host: www.example.com
Accept: text/html

HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: text/html; charset=utf-8
Content-Length: 1256

<!doctype html> ...

İpuçları

  • GET istekleri veri değiştirmemelidir; değişiklik yapan işlemler için POST, PUT, PATCH veya DELETE kullanın.
  • Hata ayıklarken tarayıcıdaki Network sekmesinde durum kodunu ve yanıt başlıklarını kontrol edin.