ANKA MÜHENDİSLİKSincan / Ankara
Web • Orta

REST nedir?

Representational State Transfer

Kaynakları URL'lerle adresleyip HTTP metotlarıyla işleyen, web API'lerinde en yaygın kullanılan mimari yaklaşım.

REST, Roy Fielding'in 2000 yılındaki doktora tezinde tanımladığı bir yazılım mimarisi tarzıdır. Bir protokol ya da kütüphane değil, bir dizi tasarım ilkesidir: istemci-sunucu ayrımı, durumsuzluk (stateless), önbelleğe alınabilirlik, tek tip arayüz ve katmanlı sistem. Bu ilkelere uyan API'lere genellikle "RESTful" denir.

REST'te her şey bir kaynaktır ve her kaynağın bir adresi (URL) vardır; örneğin /kullanicilar/42. Bu kaynak üzerinde yapılacak işlem HTTP metoduyla ifade edilir: GET okur, POST yeni kayıt oluşturur, PUT ya da PATCH günceller, DELETE siler. Sunucu sonucu durum koduyla (200, 201, 404 gibi) ve çoğunlukla JSON biçimindeki bir gövdeyle bildirir.

Durumsuzluk ilkesi gereği her istek, işlenmesi için gereken tüm bilgiyi (kimlik doğrulama belirteci dahil) kendi içinde taşır; sunucu iki istek arasında istemciyi hatırlamak zorunda değildir. Bu sayede sunucular kolayca çoğaltılıp yük dengelenebilir. Bir mobil uygulamanın hava durumu verisini çekmesi ya da bir e-ticaret sitesinin sepete ürün eklemesi, arka planda tipik olarak REST çağrılarıyla gerçekleşir.

Örnek: Fetch ile REST istekleri

// Kaynağı oku
const r = await fetch('https://api.example.com/kullanicilar/42');
const kullanici = await r.json();

// Yeni kaynak oluştur
await fetch('https://api.example.com/kullanicilar', {
  method: 'POST',
  headers: { 'Content-Type': 'application/json' },
  body: JSON.stringify({ ad: 'Ayşe' })
});

İpuçları

  • URL'lerde fiil değil isim kullanın: /siparisler iyi, /siparisOlustur kötü bir tasarımdır.
  • Hata durumlarında her şeye 200 dönmeyin; 400, 401, 404, 500 gibi anlamlı durum kodları kullanın.