CDN nedir?
Content Delivery Network (İçerik Dağıtım Ağı)
Web içeriğini dünyanın farklı noktalarındaki sunuculara kopyalayarak kullanıcılara en yakın konumdan hızlıca sunan sunucu ağı.
CDN, coğrafi olarak dağılmış çok sayıda sunucudan (edge / uç sunucu) oluşan bir ağdır. Sitenizin görsel, CSS, JavaScript ve video gibi içerikleri bu sunucularda önbelleğe alınır. Bir kullanıcı siteyi açtığında içerik, sitenizin asıl sunucusundan (origin) değil, kullanıcıya en yakın uç sunucudan gelir. Fiziksel mesafe kısaldığı için gecikme azalır ve sayfalar daha hızlı yüklenir.
Önbellekleme davranışı genellikle HTTP başlıklarıyla (Cache-Control gibi) yönetilir. Dosya adına sürüm veya hash eklemek (ör. app.3f2a1.js), dosya değiştiğinde kullanıcıların eski kopya yerine yenisini almasını sağlayan yaygın bir yöntemdir. Önbellekteki içeriğin süresinden önce yenilenmesi gerektiğinde CDN panelinden temizleme (purge) yapılabilir.
Hızın yanında CDN'ler, asıl sunucu üzerindeki yükü azaltır ve trafik ani artışlarına dayanıklılık sağlar. Birçok CDN sağlayıcısı ayrıca TLS sertifikası yönetimi, DDoS koruması ve web uygulaması güvenlik duvarı (WAF) gibi hizmetler sunar. Cloudflare, Akamai, Fastly ve Amazon CloudFront bilinen CDN sağlayıcılarıdır; jsDelivr ve cdnjs gibi hizmetler ise açık kaynak kütüphaneleri CDN üzerinden dağıtır.
Örnek: Uzun süre önbelleklenecek statik dosya başlığı
# Sürümlü dosya: içerik değişince adı da değişir
GET /assets/app.3f2a1.js
HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: application/javascript
Cache-Control: public, max-age=31536000, immutable
# HTML sayfası: her seferinde güncel hali kontrol edilsin
Cache-Control: no-cacheİpuçları
- Kullanıcıya özel veya oturum bilgisi içeren sayfaları CDN'de herkese açık önbelleğe almayın.
- Statik dosya adlarına içerik hash'i ekleyerek önbellek temizleme ihtiyacını azaltın.
