ANKA MÜHENDİSLİKSincan / Ankara
Web • Başlangıç

Veritabanı nedir?

Database

Verilerin düzenli, kalıcı ve sorgulanabilir biçimde saklandığı ve bir yönetim sistemiyle erişildiği yapı.

Veritabanı, verilerin düzenli biçimde depolandığı ve bir veritabanı yönetim sistemi (VTYS / DBMS) aracılığıyla eklenip sorgulandığı yapıdır. Basit bir metin dosyasından farkı; aynı anda çok sayıda kullanıcının güvenle okuma-yazma yapabilmesi, verinin tutarlı kalması, hızlı arama için indekslerin kullanılabilmesi ve yetkilendirme gibi özellikler sunmasıdır.

En yaygın tür ilişkisel veritabanlarıdır (PostgreSQL, MySQL, SQLite, SQL Server). Veriler satır ve sütunlardan oluşan tablolarda tutulur, tablolar anahtarlarla birbirine bağlanır ve SQL ile sorgulanır. İlişkisel sistemler genellikle ACID özelliklerini (bölünmezlik, tutarlılık, yalıtım, kalıcılık) destekler; örneğin bir para transferinde gönderen hesaptan düşme ve alıcıya ekleme ya birlikte gerçekleşir ya da hiç gerçekleşmez.

NoSQL veritabanları ise farklı veri modelleri kullanır: MongoDB gibi belge tabanlı, Redis gibi anahtar-değer, Neo4j gibi graf veritabanları. Hangi türün seçileceği verinin yapısına, ölçeklenme ihtiyacına ve tutarlılık gereksinimlerine bağlıdır. Bir okul otomasyonunda öğrenci, ders ve not bilgileri tipik olarak ilişkisel bir veritabanında tutulur.

Örnek: İki tabloyu JOIN ile ilişkilendirme

SELECT o.ad, d.ders_adi, n.puan
FROM notlar n
JOIN ogrenciler o ON o.id = n.ogrenci_id
JOIN dersler d ON d.id = n.ders_id
WHERE n.puan >= 50;

İpuçları

  • Düzenli ve test edilmiş yedek alın; geri yüklemeyi hiç denemediğiniz bir yedek güvenilir değildir.
  • Sık filtrelediğiniz sütunlara indeks ekleyin, ancak gereksiz indeksin yazma işlemlerini yavaşlattığını unutmayın.