Regex (Düzenli İfade) nedir?
Regular Expression (Düzenli İfade)
Metin içinde belirli bir kalıba uyan ifadeleri aramak, doğrulamak veya değiştirmek için kullanılan özel desen dili.
Regex (regular expression, düzenli ifade), metin içinde arama yapmak için kullanılan bir desen tanımlama dilidir. 'Bu metinde bir telefon numarası var mı?', 'Bu e-posta adresi biçim olarak geçerli mi?' veya 'Tüm tarihleri bul ve biçimini değiştir' gibi işler regex ile birkaç satırda yapılabilir.
Temel yapı taşları şunlardır: . herhangi bir karakter, \d bir rakam, \w bir harf/rakam/alt çizgi, \s boşluk karakteri; * sıfır veya daha fazla, + bir veya daha fazla, ? sıfır veya bir tekrar; {n,m} belirli sayıda tekrar; [abc] karakter kümesi; ^ satır başı, $ satır sonu; parantezler ise gruplama ve yakalama (capture) için kullanılır. Hemen tüm diller regex destekler, ancak sözdiziminde küçük farklar bulunabilir.
Regex güçlüdür ama okunması zordur ve kolayca hatalı yazılabilir. Karmaşık desenler, bazı girdilerde aşırı geri izleme (catastrophic backtracking) nedeniyle çok yavaşlayabilir; bu durum ReDoS adı verilen hizmet engelleme saldırılarına zemin hazırlar. HTML veya JSON gibi iç içe yapıları ayrıştırmak için regex yerine uygun ayrıştırıcılar kullanılmalıdır.
Örnek: Python'da regex ile arama ve doğrulama
import re
metin = 'Randevu: 12.10.2026, tel: 0555 123 45 67'
tarih = re.search(r'(\d{2})\.(\d{2})\.(\d{4})', metin)
print(tarih.group(3)) # 2026
posta_kodu = re.compile(r'^\d{5}$')
print(bool(posta_kodu.match('34000'))) # Trueİpuçları
- Desenlerinizi regex101 gibi bir test aracında örnek verilerle deneyin.
- Python'da desenleri r'...' (raw string) olarak yazın; ters eğik çizgi sorunlarını önler.
