Şifreleme nedir?
Encryption
Veriyi yalnızca doğru anahtara sahip olanların okuyabileceği biçime dönüştürerek gizliliğini koruyan işlem.
Şifreleme, okunabilir veriyi (açık metin) bir algoritma ve anahtar kullanarak anlamsız görünen bir biçime (şifreli metin) dönüştürme işlemidir. Doğru anahtara sahip olan kişi işlemi tersine çevirip veriyi geri elde edebilir; buna şifre çözme (decryption) denir. Hash'ten temel farkı budur: şifreleme geri döndürülebilir olacak şekilde tasarlanır.
İki ana yaklaşım vardır. Simetrik şifrelemede (ör. AES) şifreleme ve çözme için aynı anahtar kullanılır; hızlıdır ve büyük veriler için uygundur, ancak anahtarın güvenli paylaşılması gerekir. Asimetrik şifrelemede (ör. RSA, eliptik eğri) bir açık anahtar ve bir gizli anahtar çifti bulunur; açık anahtarla şifrelenen veri yalnızca gizli anahtarla çözülebilir. HTTPS gibi protokoller ikisini birlikte kullanır: asimetrik yöntemle güvenli bir oturum anahtarı üzerinde anlaşılır, veri ise simetrik şifreyle taşınır.
Şifreleme hem iletim halindeki veriyi (HTTPS, VPN) hem de depolanan veriyi (BitLocker, FileVault gibi disk şifreleme) korur. Kayıp bir dizüstü bilgisayarda disk şifrelemesi açıksa, cihazı bulan kişi diski başka bir bilgisayara takarak verilere erişemez.
Örnek: Python ile simetrik şifreleme (cryptography kütüphanesi)
from cryptography.fernet import Fernet
anahtar = Fernet.generate_key() # güvenli bir yerde saklanmalı
f = Fernet(anahtar)
sifreli = f.encrypt('gizli not'.encode())
print(sifreli)
print(f.decrypt(sifreli).decode()) # 'gizli not'İpuçları
- Kendi şifreleme algoritmanızı yazmayın; yaygın kabul görmüş, bakımı yapılan kütüphaneleri kullanın.
- Anahtarları kaynak koduna gömmeyin; ortam değişkeni veya gizli anahtar yönetim servisi kullanın.
