Veri Yapısı nedir?
Data Structure
Verilerin bellekte verimli şekilde saklanması, erişilmesi ve düzenlenmesi için kullanılan düzen.
Veri yapısı, verilerin bellekte nasıl organize edildiğini ve bu veriler üzerinde hangi işlemlerin ne kadar hızlı yapılabileceğini belirleyen düzendir. Doğru veri yapısını seçmek, bir programın hızını ve bellek kullanımını doğrudan etkiler.
Yaygın veri yapıları şunlardır: dizi (array) elemanları ardışık tutar ve indeksle hızlı erişim sağlar; bağlı liste (linked list) eleman ekleme ve çıkarmayı kolaylaştırır; yığın (stack) son giren ilk çıkar (LIFO) mantığıyla çalışır; kuyruk (queue) ilk giren ilk çıkar (FIFO) mantığıyla çalışır; hash tablosu (Python'da dict, JavaScript'te Map) anahtar ile ortalamada sabit zamanlı arama sunar; ağaçlar ve graflar ise hiyerarşik ve ağ yapılı verileri modeller.
Gerçek hayattan örnekler: tarayıcının geri butonu bir yığın gibi davranır, yazıcı kuyruğu bir kuyruktur, dosya sistemi bir ağaçtır, sosyal ağlardaki arkadaşlık ilişkileri ise bir graftır. Algoritmalar ve veri yapıları birlikte düşünülür; bir algoritmanın verimliliği çoğu zaman kullandığı veri yapısına bağlıdır.
Örnek: Python'da yığın, kuyruk ve sözlük
from collections import deque
yigin = [1, 2, 3]
yigin.append(4); print(yigin.pop()) # 4 (LIFO)
kuyruk = deque(['a', 'b'])
kuyruk.append('c'); print(kuyruk.popleft()) # a (FIFO)
notlar = {'ali': 85, 'ayse': 92}
print(notlar['ayse']) # 92İpuçları
- Bir listede sık sık 'bu eleman var mı?' diye arıyorsanız küme (set) veya sözlük kullanmayı düşünün.
- Python'da listenin başından eleman çıkarmak yavaştır; kuyruk için deque kullanın.
