ANKA MÜHENDİSLİKSincan / Ankara
Donanım • Orta

UEFI nedir?

Unified Extensible Firmware Interface

Klasik BIOS'un yerini alan, GPT diskler, Secure Boot ve grafik arayüz destekleyen modern ürün yazılımı arayüzü.

UEFI, bilgisayar açılırken donanımı başlatan ve işletim sistemini yükleyen ürün yazılımı (firmware) için tanımlanmış modern bir standarttır. Klasik BIOS'un yerini almıştır. UEFI, önyükleme dosyalarını diskteki EFI sistem bölümünden (ESP) okur ve büyük diskleri destekleyen GPT bölümleme şemasıyla çalışır.

UEFI'nin getirdiği önemli özelliklerden biri Secure Boot'tur: önyükleme sırasında yalnızca dijital olarak imzalanmış yükleyicilerin çalışmasına izin vererek önyükleme aşamasına yerleşmeye çalışan zararlı yazılımlara karşı koruma sağlar. Ayrıca fare destekli grafik ayar ekranları ve daha hızlı önyükleme mümkün olur.

Uyumluluk için birçok anakart CSM (Compatibility Support Module) ile eski BIOS modunda önyüklemeyi de destekler. Kurulum sorunlarının sık bir nedeni, diskin bölümleme şeması (MBR/GPT) ile önyükleme modunun (Legacy/UEFI) uyumsuz olmasıdır. Windows 11, UEFI ve Secure Boot uyumlu bir sistem gerektirir. UEFI ayar ekranına Windows içinden Gelişmiş başlangıç seçenekleri üzerinden de ulaşılabilir.

Örnek: Sistemin UEFI modunda açılıp açılmadığını kontrol etmek

1. Windows tuşu + R, msinfo32 yazın.
2. 'BIOS Modu' satırı UEFI ya da Eski (Legacy) gösterir.
3. 'Güvenli Önyükleme Durumu' satırından Secure Boot'u görün.
4. Disk Yönetimi'nde diske sağ tıklayıp Özellikler >
   Birimler'den bölümleme stilinin GPT olduğunu doğrulayın.

İpuçları

  • Kurulum USB'sini hazırlarken hedef sisteme uygun bölüm şemasını (GPT/UEFI) seçin.
  • Mevcut bir kurulumda Legacy ile UEFI arasında geçiş yapmak sistemi açılmaz hale getirebilir.