JSON nedir?
JavaScript Object Notation
Verileri anahtar-değer çiftleri ve diziler halinde temsil eden, insan tarafından okunabilir hafif veri değişim biçimi.
JSON, verileri metin olarak saklamak ve sistemler arasında taşımak için kullanılan hafif bir biçimdir. Adı JavaScript'ten gelse de dilden bağımsızdır; Python, Java, C#, Go ve hemen hemen tüm modern diller JSON okuyup yazabilir. Web API'lerinin büyük çoğunluğu veri alışverişinde JSON kullanır.
JSON altı temel veri türünü destekler: nesne (süslü parantez içinde anahtar-değer çiftleri), dizi (köşeli parantez içinde sıralı değerler), metin (çift tırnak içinde), sayı, mantıksal değer (true/false) ve null. Anahtarlar her zaman çift tırnaklı metin olmalıdır. Standart JSON'da yorum satırı ve son elemandan sonra virgül (trailing comma) bulunamaz; bu iki kural en sık yapılan sözdizimi hatalarının kaynağıdır.
JSON; yapılandırma dosyalarında (ör. package.json), NoSQL veritabanlarında ve uygulamalar arası mesajlaşmada yaygın olarak kullanılır. Okunabilirliği ve basitliği sayesinde XML'in yerini birçok alanda almıştır.
Örnek: JSON verisini ayrıştırma ve üretme
const metin = '{"ad": "Ayşe", "yas": 21, "diller": ["Python", "Go"]}';
const ogrenci = JSON.parse(metin);
console.log(ogrenci.diller[0]); // Python
ogrenci.yas += 1;
console.log(JSON.stringify(ogrenci, null, 2));İpuçları
- Dışarıdan gelen JSON'u ayrıştırırken hata yakalama (try/catch) kullanın; bozuk veri gelebilir.
- Tek tırnak, yorum satırı ve sondaki virgül geçerli JSON değildir.
